Prof. Dr. Ahmet YAŞAR

Fen Fakültesi > Kimya

Talasemialı ve Karaciğer Sirozlu Hastaların Kan Elemanlarında ve Saçlarında Çinko Tayini

Tez Danısmanı : Yard.Doç.Dr.Ahmet Yaşar Tezin Adı : TALASEMIALI VE KARACİĞER SİROZLU HASTALARIN KAN ELEMANLARINDA VE SAÇLARINDA ÇİNKO TAYİNİ Tezi Hazırlayan : Fadime Nazlı DİNÇER Tez Danışmanı : Yard.Doç.Dr.Ahmet Yaşar Anahtar Kelimeler : Thalassemia, Sirozlu hastalar, çinko tayini. Anabilim Dalı : Kimya 1987 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada, insan organizmasında önemli eser elementlerden biri olan çinko, kronik çinko eksikliği gösteren iki hasta grubunda, thalassemia ve karaciğer sirozunda incelenmiştir. İncelenen bu iki hasta grubunun çeşitli kan elemanları (plasma, eritrosit, serum, lökosit) ve saçlarında çinko düzeyleri ile çinko içeren enzimlerden biri olan alkali fosfatazın serumdaki aktivitesi ölçülmüş ve vücudun çinko durumunu göstermesi bakımından hangilerinin iyi indikatörler olabileceği karşılaştırılmıştır. Yapılan deneylerin ve elde edilen değerlerin korelasyon analizi sunucunda organizmanın çinko durumunu göstermesi bakımından serum, plazma ve sac çinko düzeylerinin ölçülmesinin iyi birer indikatör olabileceği sonucuna varılmıştır . Ancak, birbirini destekleme ve karar vermede daha etkili olması bakımından bunlardan en az ikisinde çinko düzeylerinin ölçülmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, insan organizmasının çinko durumunu saptamak amacıyla, plazma ve/veya serum çinko düzeylerinin yanısıra saç çinko düzeylerinin de ölçülmesi gerekmektedir.

Reaktif Artritli Hastaların Serumlarında Demir,Magnezyum ve Çinko Seviyelerinin Tayini

Tezin Adı : REAKTİF ARTRİTLİ HASTALARIN SERUMLARINDA DEMİR, MAGNEZYUM VE ÇİNKO SEVİYELERİNİN TAYİNİ Tezi Hazırlayan : Duran KORKMAZ Tez Danışmanı : Doç.Dr. Ahmet Yaşar Anahtar Kelimeler : Reaktif artritli hastalar, demir, magnezyum, çinko tayini Anabilim Dalı : Kimya 1993 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada reaktif artritli hastaların serumlarındaki Fe, Mg ve Zn konsantrasyonları AAS (Atomik Absorpsiyon Spektroskopisi) ile tayin edilmiştir. Hasta gruplandırması yapılmadığında, hasta ve kontrollerin değerleri karşılaştırıldığında aralarında önemli farklılıklar bulunmamıştır. Bununla beraber Fe, Mg ve Zn konsantrasyon değerleri kontrol grubunun değerlerinden düşük çıkmıştır. Kontrol grubunun değerleri ile bazı hasta grupları arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Sonuçlar bizde bu hastalardaki serum, Fe, Mg ve Zn konsantrasyonlarının bozulan element metebolizmasına bağlı olarak değiştiği ve bu hastalardaki bozulmuş element dengesinin hastalığın bir sonucu olarak ortaya çıktığı ve hastalığın oluşumunda bir sebep olamayacağı düşüncesini vermektedir.

Ötiroidi, Hipertriodi ve Hipotiroidi Tanısı Konmuş Hastaların Kanlarında TT4 ve T3U Hormonlarının Tayini

Tezi Hazırlayan : Sultan UYGUN Tez Danışmanı : Doç.Dr.Ahmet YAŞAR Anahtar Kelimeler : Radioimmunoassay, Tiroid , Toplam T4, T 3 Uptake, sıcaklık, antikoagülant, hemoliz, hormon Anabilim Dalı : Kimya 1993 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada 25 ötiroidi, 15 hipertiroidi ve 15 hipotiroidi tanısı konmuş toplam 55 adet hastadan düz kan, antikoagülantlı kan ve hemolize kan örnekleri alınıp TT4 ve T3U hormonları ticari RIA kitleri ile saklama sıcaklığındaki farklılıkların (4°C,18-22°C ve -20°C) deney sonuçlarına etkileri incelenmiştir. Bulduğumuz sonuçlara göre farklı sıcaklıkların hipertiroid hastaların hormon sonuçlarına etkisi olmadığı (p>0.05) ancak ötiroid ve hipotiroid hastaların sonuçlarında sıcaklık derecelerine göre anlamlı değişim olduğu gözlenmiştir (p

KOLESTEROL TAYİNİ İÇİN BİYOSENSÖR HAZIRLANMASI

Tezi Hazırlayan : Sinan Mithat MUHAMMET Tez Danışmanı : Prof.Dr. Ahmet YAŞAR Anahtar Kelimeler : Kolesterol, Kolesterol Oksidaz, Biyosensör, Polipirol, Polianilin, Biyolojik Sıvı, İmmobilize Enzim Anabilim Dalı : Kimya 2008 © Doktora Tez Özeti Bu çalışmada, kolesterol tayini için yeni bir amperometrik biyosensör geliştirildi. Bu amaçla sülfürik asit ortamında pirolün ve anilinin elektropolimerleşmesiyle platin/polianilin-polipirol elektrot hazırlandı. Kolesterol oksidaz enzimi hazırlanan platin/polianilin-polipirol elektrot üzerine immobilize edildi. Kolesterol tayini, enzim elektrodun yüzeyindeki enzimatik tepkime sonucu oluşan hidrojen peroksidin +0,70 V’da yükseltgenmesine dayanarak yapıldı. Kolesterol biyosensörünün cevabına pH’nın ve sıcaklığın etkisi incelendi. Biyosensörün kolesterol için doğrusal çalışma aralığı (1,8.10-5 – 5.10-5 M) olarak tespit edildi. İmmobilize enzimin KM, Vmaks değerleri hesaplandı. Biyosensörün tekrar kullanılabilirliği ve raf ömrü tayin edildi. Hazırlanan biyosensörle biyolojik sıvıda (kan) kolesterol tayini yapıldı.

TUTUKLANMIŞ Aspergillus niger KULLANILARAK SİTRİK ASİT ÜRETİMİ VE SİTRİK ASİT ÜRETİMİ ÜZERİNE ÇEŞİTLİ ETKİLERİN İNCELENMESİ

Tezi Hazırlayan : GÖKHAN DEMİREL Tez Danışmanı : Prof.Dr. Ahmet YAŞAR Anahtar Kelimeler : Tutuklama, Sitrik asit, Metanol, Etanol, Aspergillus niger Anabilim Dalı : Kimya 2003 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada, Ca-Alginat küreleri içine hapsedilmiş Aspergillus niger sporları kullanılarak sitrik asit üretimi gerçekleştirilmiş ve sitrik asit üretimi üzerine çeşitli faktörlerin etkileri incelenmiştir. Sitrik asit üretimi üzerine, başlangıç pH’sının etkisi 2,0-5,0 aralığında, başlangıç sakkaroz derişiminin etkisi 100-180 g/L aralığında, başlangıç azot derişimi 0-0,3 g/L aralığında, ayrıca metanol’ün etkisi 0-6 mL metanol/100 mL besi ortamı aralığında, etanol’ün etkisi ise 0-5 mL etanol/100 mL besi ortamı aralığında çalışılmış ve optimum deney koşulları belirlenmiştir. Yapılan deneyler sonucunda başlangıç pH’sı 4,5, başlangıç azot derişimi 0,05 g/L ve başlangıç sakkaroz derişimi 140 g/L olduğunda maksimum sitrik asit derişiminin gerçekleştiği bulunmuştur. Diğer yandan 4,0 mL metanol ve 3,0 mL etanol ilavesinde sitrik asit üretiminin maksimum olduğu gözlenmiştir.

ÜRİK ASİT TAYİNİ İÇİN BİYOSENSÖR HAZIRLANMASI

Tezi Hazırlayan : Servet ÇETE Tez Danışmanı : Prof.Dr. Ahmet YAŞAR Anahtar Kelimeler : ürik asit, ürikaz, biyosensör, polipirol, biyolojik sıvı, serbest ve immobilize enzim, girişimler Anabilim Dalı : Kimya 2005 © Doktora Tez Özeti Bu çalışmada, ürik asit tayini için yeni bir amperometrik biyosensör geliştirildi. Bu amaçla asetonitril ortamında pirolün elektropolimerleşmesiyle platin/polipirol–ferrosenyum elektrot hazırlandı. Bu elektrot kullanılarak serbest ürikaz enziminin aktivitesine pH’nın sıcaklığın, tampon derişiminin ve enzim miktarının etkisi incelendi. Daha sonra, ürikaz enzimi hazırlanan platin/polipirol–ferrosen elektrot üzerine immobilize edildi. Ürik asit tayini, enzim elektrodun yüzeyindeki enzimatik reaksiyon sonucu oluşan hidrojen peroksidin +0,70 V’da yükseltgenmesine dayanarak yapıldı. Ürik asit biyosensörünün cevabına pH’nın, tampon derişiminin, sıcaklığın ve yüzeye immobilize edilen enzim miktarının etkisi incelendi. Biyosensörün ürik asit için doğrusal çalışma aralığı 1,0.10-6 – 5.10-5 M tesbit edildi. Serbest ve İmmobilize enzimin KM, Vmaks değerleri hesaplandı. Biyosensörün tekrar kullanılabilirliği ve raf ömrü tayin edildi. Hazırlanan biyosensörle kan ve idrar gibi biyolojik sıvılarda ürik asit tayini yapıldı. Biyolojik ortamlarda olabilecek girişimlerin biyosensör cevabı üzerine etkileri incelendi.

MELASTAN FERMENTASYONLA ETANOL ELDE EDİLMESİ

Tezi Hazırlayan : Mehmet ŞENYURT Tez Danışmanı : Prof.Dr. Ahmet Yaşar Anahtar Kelimeler : S. cerevisiae, şeker pancarı melası, fermentasyon, etanol, mutasyon. Anabilim Dalı : Kimya 1996 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada Saccharomyces cerevisiae (DSM 70468) mayası kullanılarak şeker pancarı melasından feraıentasyonla etanol üretimi incelenmiştir. Gelişme ortamına doymamış bir yağ asiti olan oleik asit ve doymuş bir yağ asiti olan palmitik asit ilave edilerek bunların fermentasyon hızı ve etanol verimi üzerine etkisi incelenmiştir. 100 ml\' de 9,775 g şeker içeren melas üzerine oleik asit ve palmitik asit ilave edilmesiyle maya gelişme hızı ve fermentasyon hızı artmıştır. Böylece, % 11,02 (v/v) etanol elde edilmiştir. Bu sayede kontrol mayasına göre etanol veriminde % 6,15\' lik bir artış sağlanmıştır. Ayrıca; sıcaklık, ultraviyole (UV) ve petit mutantlar elde edilmiş ve bu mııtantların melastan etanol üretmedeki kapasitesi incelenmiştir. Bunlar arasında UV mutantının kontrolden daha fazla etanol ürettiği, diğer mutantlar ise yeterince etanol üretemediği görülmüştür. Bu çalışmaların sonucunda yağ asitleri ilavesinin, etanol verimini artırdığı bulundu. Bununla beraber mutantların fermentasyon hızını etkilemediği görüldü.

POLİAKRİLAMİT POLİMERİNDE TUTUKLANMIŞ Aspergillus niger KULLANILARAK SİTRİK ASİT ÜRETİMİ VE SİTRİK ASİT ÜRETİMİ ÜZERİNE ÇEŞİTLİ ETKİLERİN İNCELENMESİ

Tezi Hazırlayan : KÜRŞAT OĞUZ YAYKAŞLI Tez Danışmanı : Prof.Dr. Ahmet YAŞAR Anahtar Kelimeler : Poliakrilamit, Sitrik asit, Metanol, Etanol, A. niger Anabilim Dalı : Kimya 2004 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada, poliakrilamit polimerinin içine hapsedilmiş Aspergillus niger sporları kullanılarak sitrik asit üretimi gerçekleştirilmiş ve sitrik asit üretimi üzerine çeşitli faktörlerin etkileri incelenmiştir. Sitrik asit üretimi üzerine, başlangıç pH’sının etkisi 1,8-5,0 aralığında, başlangıç sakkaroz derişiminin etkisi 100-180 g/L aralığında, başlangıç azot derişimi 0-0,3 g/L aralığında, ayrıca metanol’ün etkisi 0-2,5 mL metanol/100 mL besi ortamı aralığında, etanol’ün etkisi ise 0-2,5 mL etanol/100 mL besi ortamı aralığında çalışılmış ve optimum deney koşulları belirlenmiştir. Yapılan deneyler sonucunda başlangıç pH’sı 2,0, başlangıç azot derişimi 0,05 g/L ve başlangıç sakkaroz derişimi 140 g/L olduğunda sitrik asit üretiminin en fazla olduğu bulunmuştur. Diğer yandan 1,0 mL metanol ve 1,0 mL etanol ilavesinde sitrik asit üretiminin maksimum olduğu gözlenmiştir.

REAKTİF ARTRİTLİ HASTALARIN SERUMLARINDA DEMİR, MAGNEZYUM VE ÇİNKO SEVİYELERİNİN TAYİNİ

Tezi Hazırlayan : Duran KORKMAZ Tez Danışmanı : Doç.Dr. Ahmet Yaşar Anahtar Kelimeler : Reaktif artritli hastalar, demir, magnezyum, çinko tayini Anabilim Dalı : Kimya 1993 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada reaktif artritli hastaların serumlarındaki Fe, Mg ve Zn konsantrasyonları AAS (Atomik Absorpsiyon Spektroskopisi) ile tayin edilmiştir. Hasta gruplandırması yapılmadığında, hasta ve kontrollerin değerleri karşılaştırıldığında aralarında önemli farklılıklar bulunmamıştır. Bununla beraber Fe, Mg ve Zn konsantrasyon değerleri kontrol grubunun değerlerinden düşük çıkmıştır. Kontrol grubunun değerleri ile bazı hasta grupları arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Sonuçlar bizde bu hastalardaki serum, Fe, Mg ve Zn konsantrasyonlarının bozulan element metebolizmasına bağlı olarak değiştiği ve bu hastalardaki bozulmuş element dengesinin hastalığın bir sonucu olarak ortaya çıktığı ve hastalığın oluşumunda bir sebep olamayacağı düşüncesini vermektedir.

KSANTİN OKSİDAZ ENZİMİNİN KÖTÜ HUYLU KANSERLİ DOKULARDAN AYRILMASI, SAFLAŞTIRILMASI, KİNETİK VE ELEKTROFORETİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Tezi Hazırlayan : Fatma ARSLAN Tez Danışmanı : Doç. Dr. Ahmet YAŞAR Anahtar Kelimeler : Ksantin oksidaz, saflaştırma, poliakrilamid, jel elektroforezi. Anabilim Dalı : Kimya 1995 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada, kötü huylu kanserli dokulardan ksantin oksidaz enzimi saflaştırılmış, enzimin kinetik ve elektroforetik özellikleri incelenmiştir. Kanserli doku türleri olarak diz, karın, bacak, rahim duvarı ve meme dokuları kullanılmıştır. Saflaştırılan ksantin oksidaz için KM\' değerleri hesaplanmıştır. İnhibitör olarak allopurinol kullanılmış ve enzim ile ilgili KM\' değerleri hesaplanmıştır. Dokular aktiviteleri açısından karşılaştırıldığında en yüksek aktivitenin rahim duvarı, en düşük aktivitenin de karın dokusunda olduğu görülmüştür. Sodyum dodesil sülfat (SDS) poliakril amit jel elektroforezi kullanılarak rahim duvarı dokusundan saflaştırılan enzim numunesi ile standart saf ksantin oksidaz karşılaştırılmış ve jel üzerinde numunedeki ksantin oksidaza ait bant gözlenmiştir.

KSANTİN TAYİNİ İÇİN POLİPİROL FİLME KSANTİN OKSİDAZ ENZİMİNİN İMMOBİLİZASYONU İLE YENİ BİR BİYOSENSÖR HAZIRLANMASI

Tezi Hazırlayan : Fatma ARSLAN Tez Danışmanı : Prof.Dr. Ahmet YAŞAR Anahtar Kelimeler : Ksantin, ksantin oksidaz, biyosensör, polipirol Anabilim Dalı : Kimya 2004 © Doktora Tez Özeti Bu çalışmada, ksantin tayini için yeni bir amperometrik biyosensör geliştirildi. Ksantin oksidaz enzimi, asetonitril ortamında pirolün elektropolimerleşmesiyle hazırlanan platin/polipirol–ferrosenyum elektrot yüzeyine immobilize edildi. Ksantin tayini, enzim elektrodun yüzeyindeki enzimatik reaksiyon sonucu oluşan hidrojen peroksidin +0,70 V’da yükseltgenmesine dayanarak yapıldı. Ksantin biyosensörünün cevabına pH’nın, tampon derişiminin, sıcaklığın ve yüzeye immobilize edilen enzim miktarının etkisi incelendi. Enzim elektrodun ksantin için doğrusal çalışma aralığı 1,0x10-5 – 4,0x10-4 M, tayin sınırı 1,0x10-6 M ve cevap süresi 25 s olarak tesbit edildi. İmmobilize edilen ksantin oksidazın KM, Vmaks değerleri 1,33 mM ve 2,75 A/dakika olarak bulundu. Enzim elektrodun tekrar kullanılabilirliği iki farklı şekilde ölçüldü. 15 ölçüm sonra 5,0x10-5 M ksantin için, bağıl standart sapma % 6,0 bulundu. Üç tane kalibrasyon eğrilerinin eğimlerinden hesaplanan bağıl satandart sapma %1,4 olarak bulundu. 45 gün sonundaki amperometrik cevabın başlangıç değerinin %35 ‘i olduğu görüldü.

CEP TELEFONU RADYASYONUNUN SIÇAN (Wistar albino) KARACİĞER DOKUSUNDAKİ OKSİDANT/ANTİOKSİDANT DENGESİ ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Tezi Hazırlayan : Emine OKCU YAYKAŞLI Tez Danışmanı : Prof. Dr. Ahmet YAŞAR Anahtar Kelimeler : Antioksidant, C vitamini, Cep telefonu radyasyonu,Karaciğer Anabilim Dalı : Kimya 2006 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmanın amacı, cep telefonu radyasyonunun sıçan karaciğer dokusundaki oksidant/antioksidant dengesi üzerine etkisi ve bu etki üzerine C vitamininin olası koruyucu rolünün belirlenmesidir. Çalışmada kırk adet dişi Wistar albino türü sıçan kullanıldı. Sıçanlar; kontrol, cep telefonu, C vitamini, cep tel.+C vit. olmak üzere dört gruba ayrıldı ve oksidant/antioksidant değişkenler çalışıldı. Cep telefonu grubu, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında karaciğer dokusu MDA içeriğinde ve SOD, CAT, GSH-Px aktivitelerinde anlamlı bir fark gözlenmedi (p>0,05). C vitamini grubu ile kontrol grubu kıyaslandığında, karaciğer dokusu MDA içeriğinde (p<0,05) ve SOD, GSH-Px aktivitelerinde (p<0,01) anlamlı bir azalma bulundu. Cep tel. + C vit. grubu ile, cep tel. grubu arasında karaciğer dokusu MDA içeriğinde ve SOD, CAT, GSH-Px aktivitelerinde anlamlı bir fark gözlenmedi (p>0,05). Cep tel. + C vit. grubu ile C vit. grubu kıyaslandığında, karaciğer dokusu MDA içeriğinde (p<0,05) ve SOD, GSH-Px aktivitelerinde (p<0,01) anlamlı bir artış bulundu.

ASPERGİLLUS NİGER KULLANARAK MELASTAN SİTRİK ASİT ELDE EDİLLESİ

Tezi Hazırlayan : SAAT MUHTAR Tez Danışmanı : : Prof. Dr. Ahmet YAŞAR Anahtar Kelimeler : Sitrik asit, Melas, Aspergillus niger Anabilim Dalı : Kimya 2000 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada, Aspergillus niger kullanılarak şeker pancarı melasından erlen kültür ve sürekli fermentasyon yöntemleriyle sitrik asit üretimi incelendi. Sitrik asit üretimi üzerine, 50 - 200 g/L aralığında başlangıç toplam şeker derişiminin, 4,0 – 5,5 aralığında başlangıç pH’sının, 25°C – 35°C aralığında sıcaklığın, %80 doygunlukta oksijen sağlayacak şekilde havalandırma hızının ve ağır metallerin etkileri incelendi. Sürekli fermentasyon yöntemiyle yapılan çalışmaların sonucunda, en yüksek sitrik asit veriminin (50,2 g/L); başlangıç şeker derişiminin 140 g/L, başlangıç pH değerinin 5,0, sıcaklığın 30°C ve havalandırma hızının % 80 doygunlukta oksijen sağlayacak şekilde ayarlandığı şartlarda olduğu bulundu.Erlen kültür yöntemiyle yapılan çalışmalarda ise, ağır metallerin etkisi incelendi, ve ağır metalleri çöktürdükten sonra sitrik asit veriminin 9,3 g/L’den 33,5 g/L’ye kadar yükseldiği görüldü.

THALASSEMIALI VE KARACİĞER SİROZLU HASTALARIN KAN ELEMANLARINDA VE SAÇLARINDA ÇİNKO TAYİNİ

Tezi Hazırlayan : Fadime Nazlı DİNÇER Tez Danışmanı : Yard.Doç.Dr.Ahmet Yaşar Anahtar Kelimeler : Thalassemia, Sirozlu hastalar, çinko tayini. Anabilim Dalı : Kimya 1987 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada, insan organizmasında önemli eser elementlerden biri olan çinko, kronik çinko eksikliği gösteren iki hasta grubunda, thalassemia ve karaciğer sirozunda incelenmiştir. İncelenen bu iki hasta grubunun çeşitli kan elemanları (plasma, eritrosit, serum, lökosit) ve saçlarında çinko düzeyleri ile çinko içeren enzimlerden biri olan alkali fosfatazın serumdaki aktivitesi ölçülmüş ve vücudun çinko durumunu göstermesi bakımından hangilerinin iyi indikatörler olabileceği karşılaştırılmıştır. Yapılan deneylerin ve elde edilen değerlerin korelasyon analizi sunucunda organizmanın çinko durumunu göstermesi bakımından serum, plazma ve sac çinko düzeylerinin ölçülmesinin iyi birer indikatör olabileceği sonucuna varılmıştır . Ancak, birbirini destekleme ve karar vermede daha etkili olması bakımından bunlardan en az ikisinde çinko düzeylerinin ölçülmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, insan organizmasının çinko durumunu saptamak amacıyla, plazma ve/veya serum çinko düzeylerinin yanısıra saç çinko düzeylerinin de ölçülmesi gerekmektedir.

SİDERİTİS GALATİCA VE SİDERİTİS GÜLENDAMİ ADLI BİTKİLERİN KİMYASAL OLARAK İNCELENMESİ

Tezi Hazırlayan : Ali DİŞLİ Tez Danışmanı : Prof. Dr. Ahmet YAŞAR, Doç. Dr. Yılmaz YILDIRIR Anahtar Kelimeler : Sideritis, Diterpen, Flavanoit Anabilim Dalı : Kimya 2000 © Doktora Tez Özeti Bu çalışmada Sideritis galatica ve Sideritis gülendami adlı bitkiler kimyasal olarak incelenmiştir. Bu inceleme iki kısım altında yapılmıştır. İlk bölümde bitkilerin kök, gövde, yaprak ve çiçek kısımlarının hangi bileşik türünü(oz, alkoloit, saponin, iridoit, tanen, flavanoit) içerdiği ve bunların yüzde olarak miktarları bulunmuştur. İkinci kısımda ise her iki bitkideki flavanoit ve diterpenlerin yapıları üzerinde çalışılmıştır. Sideritis gülendami’den Bileşik-A, Bileşik-B, Bileşik-C, Bileşik-D olarak isimlendirilen dört diterpen izole edilmiş saflaştırılmış ve bunların yapıları spektroskopik yöntemlerle(1H NMR, 13C NMR, APT, FTIR, UV) aydınlatılmıştır. Sideritis galatica’dan ise dört diterpen izole edilmiş ve bunlardan bir tanesi saflaştırılıp Bileşik-E olarak isimlendirilmiştir. Bu bileşiğin yapısı da spektroskopik yöntemlerle(1H NMR, 13C NMR, APT, FTIR, UV, GC-MS) aydınlatılmıştır. Ayrıca her iki bitkiden birer tane flavanoit (flavanozit) izole edilmiş ve bunlarla ilgili spektrumlar da yine şekiller bölümünde verilmiştir.

ÇÖVEN (GYPSOPHILA Simonii HUB. MOR.) KÖKÜNDEN SAPONİN SAFLAŞTIRILMASI

Tezi Hazırlayan : A. Nihal YÜCEKUTLU Tez Danışmanı : Prof. Dr. Ahmet YAŞAR Anahtar Kelimeler : Gypsophila, Gypsophila Simonii, Saponin Anabilim Dalı : Biyoloji 2000 © Yüksek Lisans Tez Özeti Bu çalışmada, endemik bir bitki olan Gypsophila Simonii’ nin kökünden ekstraksiyon sonunda elde edilen ham saponinlerin kimyasal ve fiziksel özellikleri araştırıldı. Ham saponinler ince tabaka kromotografisi ile bileşenlerine ayrılmaya çalışıldı ve çalışma sonucu elde edilen lekelerin Rf değerleri hesaplandı. Saf olduğu tahmin edilen saponin bileşeninin yapısı 1H NMR, 13C NMR, FTIR ve EIMS gibi spektroskopik yöntemlerle araştırıldı.

ÇÖVEN (GYPSOPHİLA ARROSTİ) OTUNDAN DETERJAN YÜZEY AKTİF MADDESİ ELDESİ VE BAZI ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Tezi Hazırlayan : Bekir Sıtkı ÇEVRİMLİ Tez Danışmanı : Doç.Dr. Ahmet Yaşar Anahtar Kelimeler : çöven otu, yüzey aktif madde. Anabilim Dalı : Kimya 1990 © Yüksek Lisans Tez Özeti Deterjan yüzey aktif maddesi elde edilmesi ve bazı özelliklerinin incelenmesi amacıyla çöven otundan ham saponinler ekstrakte edilerek saflaştırıldı. Bu şekilde saflaştırılan ham saponinlerin bileşen sayıları ince tabaka kromatografisiyle tespit edildi ve Rf değerleri hesaplandı. Bileşenlerden saponin I ve II nin tek bir bileşenden oluşmadığı düşünüldü. Bu araştırıldığında saponin II nin iki bileşenden oluştuğu görüldü. Ayrıca ham saponinlerin deterjan yüzey aktif maddesi olarak kullanılmasının araştırılması amacıyla yüzey gerilimleri ölçüldü, aynı derişimdeki deterjan çözeltilerinin yüzey gerilimlerinden büyük olduğu bulundu. Saponinlerin köpürme indekslerinin tespitinde de köpüğünün çok ve kararlılığının fazla olarak bulunmasıyla ham saponinlerin deterjan yüzey aktif maddesi olarak kullanılabileceği sonucuna varıldı.